Quần jean bị giãn gối: phòng dễ hơn chữa

Mặc buổi sáng thì phẳng. Chiều về hai đầu gối phồng ra.

Dân trong nghề gọi chỗ đó là bọng gối. Nó là vùng vải giãn ra mà không co lại được, và một khi đã thành hình thì gần như không xoá hẳn được nữa. Bài này nói cách làm nó tới muộn hơn, chứ không hứa xoá.

Ngồi xuống là góc gối gập chừng 90 độ. Vải mặt trước gối phải dài thêm ra để đủ bọc qua khớp, và nó dài thêm bằng cách kéo giãn sợi.

Đứng lên thì sợi co lại. Chỉ là không co hết.

Phần không co hết ấy có tên là biến dạng vĩnh viễn. Theo phép đo dùng chuẩn ASTM D3107, kéo mười chu kỳ rồi để nghỉ một giờ mới đo lại, denim giữ lại từ 2,5% tới 11,5% độ giãn tuỳ mức tải. Với vùng gối rộng chừng 21 cm thì 6% đã là hơn một centimet vải thừa nằm lại đó.

Mỗi lần ngồi cộng thêm một chút. Bọng gối là tổng của vài trăm lần như vậy, chứ không phải hậu quả của một lần nào cả.

Người ta hay đổ cho spandex. Quần thun nên mau bai, nghe rất thuận tai.

Đo thật thì ngược lại: càng nhiều elastane, mức biến dạng vĩnh viễn càng thấp. Elastane là sợi kéo vải về chỗ cũ, nên nó chống bọng gối chứ không gây ra. Quần cotton nguyên chất 100% mới là loại giữ bọng gối rõ nhất, vì sợi bông giãn ra thì nằm luôn ở đó.

Cảm giác lẫn lộn tới từ chỗ khác. Quần co giãn nới rõ trong ngày nên bạn cảm nhận được, còn quần cotton cứng bai âm thầm rồi một hôm bạn thấy hai cái bọng mà không rõ từ bao giờ. Chi tiết ở bài jean co giãn và 2% spandex.

Nói trước cho đỡ mất công. Không có cách nào trả vùng gối về nguyên trạng. Sợi đã biến dạng vĩnh viễn thì đúng nghĩa là vĩnh viễn.

Làm mờ đi thì được. Cách hiệu quả nhất là hơi nước. Treo quần trong phòng tắm lúc đang tắm nước nóng chừng mười lăm phút, rồi vuốt phẳng vùng gối bằng tay và để khô ở tư thế treo thẳng. Hơi nước làm sợi bông mềm ra và co lại một phần.

Là ủi mạnh hơn nhưng chỉ được vài giờ. Vải phẳng lại lúc còn nóng. Ngồi xuống một lần là bọng quay về.

Giặt máy rồi phơi treo bằng cạp cũng giúp. Sức nặng của phần ống kéo vùng gối căng ra trong lúc khô. Đây là cách rẻ nhất, và cũng là cách mình dùng nhiều nhất.

Cách duy nhất xoá hẳn là mang ra tiệm cắt bỏ vùng gối rồi ghép vải mới, và chi phí đó cao hơn giá trị còn lại của phần lớn chiếc quần.

Không việc nào tốn tiền, và cả bốn đều đáng làm ngay từ chiếc quần mới.

• Xoay vòng ba bốn chiếc thay vì mặc mãi một chiếc. Sợi bông cần chừng một ngày nghỉ để co gần về chỗ cũ, mặc liên tục thì nó không có ngày đó.
• Đứng dậy đi lại mỗi giờ nếu ngồi bàn cả ngày. Vải nghỉ theo bạn.
• Phơi treo bằng cạp, đừng vắt ngang dây phơi ở chỗ gối.
• Đừng sấy. Nhiệt làm sợi bông giòn, sợi giòn thì đứt chứ không hồi.

Việc đầu tiên là việc có tác dụng rõ nhất, và cũng là việc ít người làm nhất.

Vải từ 12 oz trở lên giữ dáng tốt hơn hẳn vải nhẹ. Nhiều sợi hơn trên cùng diện tích. Xem thang đo oz.

Có từ 1 tới 2% elastane thì tốt hơn cotton nguyên chất, theo đúng lý do ở mục trên.

Dáng ống rộng và ống suông ít bọng gối hơn dáng ôm. Vải không bám sát khớp gối nên không bị kéo căng mỗi lần gập. Đổi lại thì dáng rộng không tôn chân bằng. Đây là chỗ phải chọn một trong hai.

Ai ngồi bàn tám tiếng thì đọc thêm bài ngồi văn phòng tám tiếng, phần chọn dáng theo giờ ngồi nằm ở đó.

Người đi xe máy hằng ngày sẽ có bọng gối sớm hơn người đi ô tô, và sớm hơn nhiều.

Tư thế ngồi xe máy giữ gối gập gần như liên tục, khác hẳn ngồi ghế văn phòng vì bạn còn đứng dậy đi lại. Mình chưa thấy cách nào tránh được điều này ngoài việc chấp nhận rằng chiếc quần đi xe máy hằng ngày là chiếc quần có tuổi thọ ngắn hơn. Chọn vải dày và mặc luân phiên là hai thứ giúp được, còn xoá hẳn thì không.

Mấy chuyện quần phải chịu khi đi xe máy nằm ở bài quần jean đi xe máy.

Bọng gối có phải lỗi của nhà sản xuất không? Gần như không bao giờ. Nó là tính chất của sợi bông chứ không phải lỗi may. Chỉ nghi ngờ khi bọng xuất hiện sau vài lần mặc đầu tiên, lúc đó vải quá nhẹ so với giá bán.

Giặt nước nóng cho vùng gối co lại có được không? Cotton co được một chút, nhưng nước nóng giết sợi elastane, và mất elastane thì quần bai vĩnh viễn. Đổi vài centimet trước mắt lấy cả tuổi thọ chiếc quần là cuộc đổi tệ.

Ủi hồ có giữ được lâu hơn không? Có, chừng một hai ngày. Hồ làm sợi cứng tạm thời nên vải giữ nếp lâu hơn. Dùng thường xuyên thì sợi giòn dần và mòn nhanh hơn.

Quần đã bọng gối rồi thì mặc đi làm được không? Được nếu vải tối màu, vì bóng vải giấu bớt độ phồng. Wash nhạt thì lộ rõ, chỗ giãn bạc màu hơn xung quanh. Bốn chi tiết quyết định quần đi làm nằm ở bài quần jean đi làm công sở.

Nếu chỉ nhớ được một việc thì nhớ việc này: đừng mặc một chiếc quần jean hai ngày liền. Cho nó nghỉ một ngày, và hai cái bọng gối sẽ tới muộn hơn nhiều so với bạn nghĩ.

Dáng ống suông đỡ bọng gối hơn dáng ôm, xem ống suông lưng cao và straight basic.

Đọc tiếp: Ngồi văn phòng tám tiếng chọn jean nào · Jean co giãn: 2% spandex làm được gì

*

Ảnh minh hoạ: Teona Swift · Pavel Danilyuk · Anna Shvets trên Pexels.