Vải cá sấu là gì? Vì sao áo polo mặc thoáng hơn áo thun

Trước hết, đính chính một chuyện mà rất nhiều bài viết tiếng Việt đang nói sai.

Cá sấu không phải là một loại sợi. Nó là một kiểu dệt. Bạn có thể dệt kiểu cá sấu bằng sợi cotton, bằng sợi pha, hoặc bằng polyester nguyên chất. Ba chiếc áo cùng gọi là cá sấu có thể mát khác nhau một trời một vực.

Tên quốc tế của kiểu dệt này là piqué. Người Việt gọi là cá sấu vì bề mặt vải nổi hạt li ti, nhìn gần giống da cá sấu. Cũng có người đoán là do áo polo Lacoste có logo con cá sấu, và cách hiểu này lan rộng đến mức giờ hai nghĩa lẫn vào nhau.

Áo thun thường dùng kiểu dệt single jersey: các vòng sợi móc vào nhau đều tăm tắp, mặt vải phẳng lì.

Piqué thì khác. Người ta cho một số kim trong máy dệt bỏ qua nhịp, tạo ra những vòng sợi nổi lên và những hốc lõm xuống xen kẽ. Kết quả là bề mặt có kết cấu tổ ong, sờ vào thấy nhám nhẹ, nhìn nghiêng thấy rõ từng ô nhỏ.

Chính những hốc lõm đó làm nên toàn bộ sự khác biệt.

Có hai lý do, và cả hai đều thuộc về vật lý chứ không phải quảng cáo.

Thứ nhất, khoảng trống cho không khí. Bề mặt gồ ghề nghĩa là vải không áp sát hoàn toàn vào da. Giữa da bạn và lớp vải luôn còn một mạng lưới khoảng trống nhỏ. Không khí đi qua được, hơi ẩm thoát ra được. Áo jersey phẳng thì dán vào da, nhất là khi ướt mồ hôi.

Thứ hai, che vệt mồ hôi. Bề mặt gồ ghề tán ánh sáng theo nhiều hướng. Khi một vùng vải ẩm, nó vẫn tối màu hơn, nhưng ranh giới không sắc nét như trên vải phẳng. Áo thun cotton mà đổ mồ hôi lưng thì hiện lên một vệt sẫm rõ mồn một. Áo polo piqué cùng lượng mồ hôi thì vệt mờ hơn hẳn.

Đây cũng là lý do người ta chọn piqué cho quần áo tennis từ những năm 1930, khi René Lacoste bỏ chiếc sơ mi tay dài vải dệt thoi mà các tay vợt thời đó vẫn mặc.

Đây là chỗ quyết định áo mát hay bí, và cũng là chỗ shop hay nói lấp lửng.

Cá sấu cotton (100% cotton). Hút ẩm tốt nhất. Mặc mát, mềm dần theo thời gian. Nhược điểm thật: nhăn nhiều, lâu khô, và giá cao nhất trong ba loại. Áo cotton piqué phơi trong nhà mùa mưa có thể mất hơn một ngày.

Cá sấu CVC (khoảng 65% cotton, 35% polyester). Cân bằng. Vẫn hút ẩm khá, ít nhăn hơn, nhanh khô hơn, giữ form tốt hơn. Phần lớn áo polo bán ở Việt Nam nằm ở nhóm này. Nếu bạn không muốn nghĩ nhiều thì chọn CVC.

Cá sấu PE (polyester nguyên chất hoặc gần như vậy). Rẻ nhất, bền màu nhất, gần như không nhăn. Nhưng polyester không hút ẩm. Mồ hôi đọng lại giữa da và vải, và sau vài giờ sẽ có mùi. Đây là loại hay dùng cho đồng phục vì nó rẻ và giặt bao nhiêu lần cũng không xuống màu.

Cách nhận biết nhanh khi cầm áo trên tay: cotton piqué sờ vào thấy ấm và hơi nhám, thả xuống thì nhăn. PE sờ mát tay, trơn, thả xuống thì bật lại phẳng phiu. CVC nằm giữa.

Nếu vẫn nghi ngờ, xé một sợi chỉ thừa ở đường may trong và đốt. Cotton cháy nhanh, tro mịn, mùi như đốt giấy. Polyester chảy ra thành cục cứng, mùi khét nhựa.

Piqué cho áo polo thường nằm trong khoảng 180 đến 240 gsm.

Dưới 180 thì mỏng, dễ lộ và nhanh mất form ở cổ. Trên 240 thì dày, đứng dáng đẹp nhưng nóng vào mùa hè miền Nam. Mức 200 đến 220 là chỗ đa số hàng phổ thông chọn, và mình thấy hợp lý cho khí hậu trong nước.

Đáng chú ý là polo thường nặng hơn áo thun cùng dòng chừng 20 đến 40 gsm. Cấu trúc piqué cần nhiều sợi hơn để tạo được kết cấu nổi.

Cổ bẻ. Dựng lên được để che gáy khi đứng ngoài nắng lâu. Đây là chi tiết sinh ra từ sân tennis và sân golf, nơi người ta phơi nắng vài tiếng liền.

Nẹp cúc. Mở ra thì thoáng, cài lại thì lịch sự. Hai đến ba cúc là chuẩn.

Bo tay. Ôm lấy bắp tay để tay áo không bị lật lên khi vung tay. Áo thun thường chỉ gấu tay đơn giản, không có bo.

Đuôi áo dài hơn thân trước. Chi tiết này gọi là tennis tail. Khi bạn cúi người hoặc với tay lên, phần sau vẫn ở trong cạp quần, không tụt lên hở lưng.

Một chi tiết vui: mã áo huyền thoại L.12.12 của Lacoste không phải số ngẫu nhiên. L là Lacoste, số 1 chỉ vải piqué, số 2 chỉ tay ngắn, và 12 là số mẫu thử được duyệt trước khi sản xuất.

Nói cho công bằng.

Piqué nhám hơn nên với người da nhạy cảm, mặc trực tiếp lên da vào ngày nóng có thể hơi cộm ở nách. Piqué cũng dễ bị xù lông hơn jersey ở những vùng cọ xát nhiều, vì các vòng sợi nổi lên là chỗ dễ bị kéo tuột nhất. Chỗ hay xù nhất là mặt trong cánh tay và vùng quanh cạp quần, khi bạn đeo balo hoặc túi chéo.

Và cổ áo polo là bộ phận phiền nhất trong toàn bộ tủ đồ. Nó cong, nó quăn, nó không tự thẳng lại. Phơi sai một lần là phải là lại.

Áo polo mặc mát hơn áo thun thật không? Cùng chất liệu và cùng định lượng thì có, nhờ cấu trúc bề mặt. Nhưng một chiếc polo PE 220 gsm sẽ nóng hơn một chiếc áo thun cotton 180 gsm. Kiểu dệt chỉ là một trong ba yếu tố, hai yếu tố kia là thành phần sợi và định lượng.

Vải cá sấu và vải cá mập khác nhau không? Cá mập là tên gọi dân gian cho piqué có hạt to hơn, ô rõ hơn. Về bản chất vẫn là piqué, chỉ khác kích thước ô dệt. Không có chuẩn nào quy định ranh giới giữa hai tên này.

Áo polo giặt máy được không? Được, nhưng lộn trái, nước dưới 30 độ, và tuyệt đối không vắt cực khô. Cổ áo là chỗ hỏng đầu tiên khi vắt mạnh.

Vì sao áo polo mới mua mặc vài lần đã xù ở nách? Thường là do sợi ngắn. Vải dệt từ sợi bông ngắn có nhiều đầu sợi nhô ra, cọ xát vài lần là vón lại. Vải chải kỹ hoặc cotton compact ít bị hơn, và đó là chỗ chênh lệch giá giữa áo 150 nghìn và áo 400 nghìn.

Polo trắng có bị ố vàng ở cổ không? Có, giống áo thun trắng. Nguyên nhân là phản ứng giữa muối nhôm trong lăn khử mùi với mồ hôi, chứ không phải bản thân mồ hôi. Đừng dùng thuốc tẩy clo, nó làm vàng thêm.

Khi mua áo polo, hỏi shop đúng hai câu: vải bao nhiêu phần trăm cotton, và bao nhiêu gsm. Chỉ hai con số đó thôi là bạn đã biết chiếc áo sẽ mát tới đâu, giữ form tới đâu.

Xem áo polo trắng thêu logo của POTA STUDIO.

Đọc tiếp: Áo polo mặc sao cho không bị già · Cổ áo polo bị cong vênh, là thế nào cho thẳng lại

*

Ảnh minh hoạ: kaboompics.com · RDNE Stock project trên Pexels.