Đi phỏng vấn xin việc: mặc jean được không và khi nào

Nguyên tắc gọn nhất: mặc ngang hoặc trên một bậc so với người sẽ phỏng vấn bạn.

Vấn đề là bạn không biết họ mặc gì. Phần dưới là cách đoán cho gần đúng.

Tài chính, ngân hàng, luật, bất động sản cao cấp. Bỏ denim ra khỏi lựa chọn. Ở đây trang phục là một phần của bài kiểm tra, và mặc dưới mức là mất điểm trước khi bạn kịp nói câu nào.

Nhà nước, giáo dục, y tế, hành chính. Quần âu hoặc chân váy. Denim không sai về mặt quy định nhưng nó lệch với chuẩn mực chung, và trong buổi đầu tiên thì lệch là rủi ro không cần thiết.

Công ty công nghệ, agency, startup, thiết kế. Jean đen hoặc chàm đậm ống suông đi kèm áo có cổ thì qua được. Ở nhiều nơi trong nhóm này, mặc quá trang trọng lại thành tín hiệu bạn không hiểu văn hoá công ty.

Bán lẻ, F&B, dịch vụ. Tuỳ vị trí. Vị trí tiếp khách thì theo mức của cửa hàng đó, và cách biết là ghé qua xem nhân viên đang mặc gì.

Ranh giới thật nằm giữa nhóm hai và nhóm ba, và đó cũng là chỗ nhiều người đoán sai.

Có ba cách, xếp theo độ tin cậy.

Cách chắc nhất là hỏi thẳng người liên hệ với bạn. Câu hỏi ngắn gọn kiểu "bên mình có yêu cầu gì về trang phục không ạ" hoàn toàn bình thường và không ai đánh giá bạn vì nó.

Cách thứ hai là xem ảnh nhân viên trên trang tuyển dụng hoặc trang mạng xã hội của công ty. Lưu ý là ảnh chụp cho truyền thông thường chỉn chu hơn ngày thường một bậc.

Cách thứ ba là tới sớm mười lăm phút và ngồi ở sảnh hoặc quán cà phê gần đó. Nhìn người ra vào là biết. Cách này cũng cho bạn thời gian đi vệ sinh và chỉnh lại áo, nên nó có ích kể cả khi bạn đã biết mặc gì.

Dải hẹp hơn nhiều so với ngày làm việc bình thường.

Đen hoặc chàm đậm đều màu, không vệt sáng. Ống suông. Không rách, không mài, không đính. Gấu cắt gọn dừng tại mắt cá.

Chiếc áo phải kéo bộ đồ lên: sơ mi, hoặc áo dệt kim có cổ. Áo thun trơn với jean là mức của ngày thứ sáu, không phải mức của buổi phỏng vấn.

Giày kín mũi, sạch. Đây là chỗ nhiều người bỏ qua và cũng là chỗ người phỏng vấn hay nhìn khi bạn bước vào phòng.

Hai kiểu sai không tương đương nhau.

Mặc quá trang trọng ở một công ty thoải mái thì bạn hơi lạc, và chuyện đó qua sau năm phút đầu. Có khi người ta còn thấy bạn coi trọng buổi gặp.

Mặc dưới mức ở một công ty chuẩn mực thì tín hiệu gửi đi là bạn không tìm hiểu, và tín hiệu ấy dính suốt buổi. Người phỏng vấn hình thành đánh giá trong khoảng ba mươi giây đầu và mọi thứ sau đó bị đọc qua lăng kính ấy.

Nên khi không chắc, nghiêng về phía trang trọng hơn. Chi phí của hai loại sai không bằng nhau, và bạn nên chấp nhận loại rẻ hơn.

Bộ vest trở thành đồng phục phỏng vấn không phải vì nó đẹp hay tiện.

Nó thắng vì nó xoá đi phần lớn thông tin cá nhân. Cùng một kiểu cắt, cùng dải màu sẫm, cùng cấu trúc vai và ve áo, nên nó khiến mọi người trông tương đối giống nhau và đẩy sự chú ý sang lời nói.

Chi tiết mình thấy thú vị là chuyện này đảo ngược ở nhóm ngành sáng tạo. Ở đó bộ vest lại trở thành một tín hiệu nổi bật, tức nó làm đúng điều ngược với thứ nó vốn được thiết kế để làm. Cùng một bộ đồ, cùng một buổi phỏng vấn, hai ngành đọc ra hai nghĩa trái nhau.

Với khí hậu Việt Nam thì còn một chuyện thực dụng: đi xe máy hai mươi phút trong bộ vest vào tháng sáu là công thức chuẩn để bước vào phòng với áo ướt sau lưng. Mang theo áo khoác ngoài rồi mặc vào ở sảnh là cách nhiều người dùng, và nó hiệu quả.

Mình không rõ mốc thời gian chính xác của việc bộ vest thành chuẩn phỏng vấn, các nguồn kể khác nhau khá nhiều.

Phỏng vấn qua video thì mặc gì? Phần trên theo đúng mức bạn sẽ mặc nếu gặp trực tiếp. Phần dưới thì tự do, nhưng mặc luôn quần dài đề phòng phải đứng dậy.

Vòng phỏng vấn thứ hai có được thoải mái hơn không? Thường là có, nhưng lùi nhiều nhất nửa bậc. Nếu vòng một bạn mặc quần âu thì vòng hai jean đen ống suông là mức lùi hợp lý.

Nữ mặc chân váy hay quần thì hơn? Không có bên nào hơn. Chọn thứ bạn ngồi thoải mái trong bốn mươi phút, vì thoải mái đọc được qua ngôn ngữ cơ thể còn kiểu dáng thì không.

Có nên mua đồ mới cho buổi phỏng vấn không? Nếu mua thì mặc thử trước ít nhất một lần cả buổi. Quần mới chưa mặc bao giờ hay có chỗ cấn mà bạn chỉ phát hiện sau hai tiếng.

Xăm và khuyên thì sao? Tuỳ ngành, giống hệt chuyện quần áo. Ở nhóm một và nhóm hai thì che đi trong buổi đầu, còn nhóm ba thì gần như không thành vấn đề.

Trước buổi phỏng vấn, nhắn một câu hỏi cho người liên hệ và ghé qua sảnh sớm mười lăm phút. Hai việc đó mất tổng cộng chưa tới hai mươi phút và chúng thay thế được toàn bộ phần đoán.

Nếu cần một chiếc quần an toàn cho mọi nhóm ngành, minimal curved tailored trousers nằm ở phía quần vải nên nó không mang tín hiệu denim nào.

Đọc tiếp: Khi nào đừng mặc quần jean · Quần jean đi làm công sở: chọn thế nào

*

Ảnh minh hoạ: Tima Miroshnichenko · Engin Akyurt trên Pexels.